Het lastige gesprek
Er is dat ene gesprek dat je al weken voor je uit schuift. Je weet dat het moet, je weet alleen nog niet precies hóe.
Dit instrument bouwt in een kwartier een persoonlijk gespreksplan om jouw situatie heen. Inclusief je openingszin, letterlijk uitgeschreven, want dat is precies het punt waarop de meeste mensen blijven hangen.
Uitstellen kost meer dan het gesprek zelf
Zolang het gesprek niet gevoerd is, loopt het mee in je hoofd. Het kleurt hoe je iemand aankijkt, hoe je vergaderingen ingaat, hoe je weekend eruitziet. En ondertussen wordt de aanleiding ouder, waardoor het gesprek elke week ongemakkelijker wordt om alsnog te beginnen.
Je hoeft niet te kiezen tussen duidelijk en aardig
Dat is de valse tegenstelling die het gesprek zo zwaar maakt. Je voelt dat je moet kiezen tussen de boodschap redden of de relatie redden, dus stel je uit. Maar er is een derde houding en die is aan te leren.
Te zacht
Je verpakt het zo voorzichtig dat de kern verdwijnt. De sfeer blijft goed, de ander loopt opgelucht weg en over twee weken is er niets veranderd.
Te hard
Je zegt eindelijk waar het op staat, maar het gaat over wie iemand ís in plaats van over wat hij deed. De ander schiet in de verdediging en hoort niets meer.
Empathisch assertief
Je zegt wat er is, zonder de ander te kwetsen of over je heen te laten lopen. Je toont begrip voor hoe de ander het ziet en houdt tegelijk vast aan je punt.
Je stelt het gesprek niet uit omdat je het niet kunt. Je stelt het uit omdat je zonder plan naar binnen zou gaan. Met een plan wordt het gesprek niet leuk, maar wel te doen.
Een gespreksplan op jouw situatie
Je kiest het type gesprek, beschrijft in eigen woorden wat er speelt en wat je wilt bereiken. Daarna bouwt het instrument daar een plan omheen.
Zes soorten gesprek
Gedrag aanspreken, onvoldoende functioneren, een conflict aankaarten, een grens stellen, slecht nieuws brengen of kritische feedback geven. Elk type vraagt een andere aanpak en die krijg je ook.
Je openingszin, uitgeschreven
Opgebouwd uit jouw eigen situatie, klaar om letterlijk uit te spreken. Precies de zin waar je normaal op kunt blijven hangen.
Het gesprek in vier fasen
Van doel naar afspraak, met per fase wat je kunt zeggen en wat je kunt vragen. Inclusief het onderscheid dat het verschil maakt.
Als het spannend wordt
Wat je doet bij verdediging, tranen, boosheid of ontkenning. Je geeft vooraf aan wat je vreest en krijgt daar gerichte zinnen en tips voor.
Je eigen valkuil
Onder druk vervalt iedereen in een patroon: doordrammen, terugtrekken of wegpolijsten. Je krijgt te zien wat jouw patroon is en hoe je het opvangt voordat het gebeurt.
Geen model om te onthouden
- Een algemeen gespreksmodel
- Tips over feedback geven
- Voorbeeldzinnen over een situatie die niet de jouwe is
- Een ingeplande training, terwijl het nu speelt
- Een standaard antwoord
- Bouwt het plan om jouw eigen woorden heen
- Stemt de aanpak af op het type gesprek
- Geeft je een passend idee voor een openingszin
- Klaar voor het gesprek van morgenochtend
- Een plan specifiek voor jouw situatie
Onderbouwd, niet bedacht
Het plan volgt een beproefde gespreksstructuur die van doel via de werkelijkheid en de mogelijkheden naar een concrete afspraak loopt. Die volgorde is niet willekeurig: gesprekken die met het oordeel beginnen in plaats van met het doel, lopen vrijwel altijd vast in verdediging.
De houding die het instrument aanleert is empathische assertiviteit, aangevuld met gesprekstechnieken uit de counseling en coaching. Kern daarvan is het onderscheid tussen waarnemen en invullen en de regel dat de reden achter iemands gedrag de expertise van de ánder is, waarbij invullen meestal niet bijdraagt aan een positieve uitkmst.
Ook meegenomen is het psychologische fenomeen dat erkenning voorafgaat aan het écht kunnen horen inhoud. Wie de emotie overslaat en meteen naar de oplossing wil, verliest de ander onderweg. Een volledige verantwoording is op aanvraag beschikbaar.
Herken je een van deze situaties?
Veelgestelde vragen
Moet ik de zinnen letterlijk uitspreken?
Dat mag en veel mensen doen het ook, zeker bij de opening. Maar ze zijn vooral bedoeld als houvast. Zodra je weet hoe je begint, komt de rest meestal vanzelf op gang.
Werkt dit ook als ik twijfel of ik gelijk heb?
Juist dan. Twijfel is een reden om te openen met verkennen in plaats van met een oordeel. Je geeft die twijfel vooraf aan en het plan past zich daarop aan, met vragen in plaats van conclusies.
Is dit geschikt voor een functionerings- of ontslagdossier?
Nee. Bij formele trajecten gelden eisen waar dit instrument niet voor bedoeld is en het verwijst je daar ook naar je HR- of arbo-adviseur. Het is bedoeld voor gesprekken die daaraan voorafgaan en dat zijn verreweg de meeste.
Wat als de ander boos wordt of in tranen uitbarst?
Je geeft vooraf aan wat je verwacht of vreest en krijgt daar gerichte handvatten voor. Bijvoorbeeld dat erkenning vóór inhoud gaat en dat een stilte laten vallen vaak meer doet dan doorpraten.
Hoe lang kan ik het gebruiken?
Onbeperkt. Je koopt het eenmalig en maakt er zo veel gespreksplannen mee als je wilt, voor verschillende gesprekken en verschillende mensen.
Voer het gesprek dat al weken wacht
Omdat je weet hoe je begint, waar je heen wilt en waar je uitkomt.
Je krijgt direct toegang. Werkt het instrument niet voor jou, laat het binnen veertien dagen weten en je krijgt je geld terug.