Effectiviteit zit niet in de claim, maar in het bewijs.
Synco’s raamwerk bestaat uit theorieën die zich over tientallen jaren en duizenden studies steeds weer hebben bewezen. De Zelfdeterminatietheorie vormt de basis, met vijftig jaar en duizenden studies. Acht aanvullende theorieën maken het tot een gelaagde analyse van gedrag en prestatie.
Het wetenschappelijk raamwerk is het resultaat van meer dan veertien jaar samenwerking, ontwikkeling, onderzoek en praktijktoepassing binnen Chivo, waar wij ons wekelijks verdiepen in de wetenschap achter motivatie, gedragsverandering, leiderschap en vitaliteit.
De Zelfdeterminatie theorie
De motivatiekwaliteit bestaat uit zes vormen van motivatie, die vallen in twee categorieën. Klik om uit te vouwen:
Autonome motivatievormen
- Leuk vinden (intrinsiek)
- Belangrijk vinden (geïntegreerd)
- Ondersteunt een persoonlijk doel (geïdentificeerd).
Gecontroleerde motivatievormen
- Vanuit schuld of schaamte (geïntrojecteerd)
- Vanuit straf of beloning, dus een consequentie (extern)
- Onbewust, zo gaat het altijd (amotivatie)
Aan de buitenkant zie je niet vanuit welke motivatievorm iemand werkt. Toch leiden verschillende vormen tot verschillende uitkomsten.
Gevolgen van de motivatiekwaliteit.
Er zijn vele verbanden tussen motivatievorm en uitkomst. Soms direct zichtbaar, soms pas na jaren.
Autonome motivatievormen
Gecontroleerde motivatievormen
- Betere prestaties
- Meer weerbaarheid & wendbaarheid
- Meer doorzettingsvermogen
- Meer prosociaal gedrag
- Beter samenwerken
- Dieper leren
- Minder stressklachten
- Gezondere leefstijlkeuzes
- Slechtere prestaties
- Minder weerbaarheid & wenbaarheid
- Sneller opgeven
- Sociaal wenselijk of asociaal gedrag
- Moeizame samenwerking
- Oppervlakkig leren
- Meer stressklachten en uitval
- Ongezondere leefstijlkeuzes
Voedingsbodem voor motivatie
Door te sturen op autonomie, binding (betrokkenheid) competentie en rechtvaardigheid, is de motivatievorm positief te beïnvloeden. Wat houden deze psychologische basisbehoeften in de praktijk in? Klik om meer te zien:
Autonomie
- Vrijwilligheid. Bijvoorbeeld: vrijwillig regels volgen, anderen helpen, samenwerken.
- Zichzelf kunnen en mogen zijn
- Zich uit kunnen en mogen spreken, mening en input geven
- Ruimte krijgen om gehoord en gezien te worden
- Weten waar iemand voor staat (waarden) en wat persoonlijke doelen zijn
- Duidelijke kaders zijn voorwaardelijk voor autonomie
Binding
- Begrepen voelen
- Gesteund voelen
- Onderdeel voelen van het team en de organisatie
- Warmte ervaren, uitgaan van goede intenties
Competentie
- Meesterschap ervaren, het gevoel dat je ergens ‘aan’ van gaat en er beter in wordt
- ‘Flow’ ervaren, voldoende uitdaging, nog wel onder controle
- Ontwikkelen, leren, vooruitgaan
- Feedback ontvangen van het werk, klanten, leidinggevenden en/of collega’s
Rechtvaardigheid als kandidaat
- Eerlijke verdeling van lusten en lasten; redelijke, duidelijke, transparantie afspraken
- Gelijkwaardige behandeling. Ook wel ‘Inclusie en diversiteit’ genoemd.
- Wederkerigheid. Inspanning en beloning in verhouding
- Transparante en consistente afspraken en verwachtingen.
- Samenwerkingsprincipes van nobelprijs winnaar Elinor Ostrom kunnen hierbij helpend zijn
Rechtvaardigheid als kandidaat-vierde basisbehoefte
Mensen kunnen veel autonomie ervaren, zich competent en verbonden voelen en toch vastlopen in een aanhoudend gevoel dat het niet eerlijk toegaat. Oneerlijkheid heeft een eigen, hardnekkig effect op motivatie en welbevinden. Het is een kandidaat basisbehoefte, de wetenschappelijke toetsing loopt, maar de aanwijzingen zijn sterk genoeg om er in het werk al rekening mee te houden. Rechtvaardigheid kent meerdere vormen, zoals: procedurele rechtvaardigheid: gaan beslissingen via eerlijke processen?, en distributieve rechtvaardigheid: worden uitkomsten eerlijk verdeeld? Beide blijken veel invloed te hebben op mentaal en fysiek welzijn en de wil om zich in te zetten op het werk.
Aanvullende theorieën voor succesvol leiderschap
De Zelfdeterminatie- en Moraliteit als Coöperatie Theorie vormen samen met vele andere theorieën een rijk wetenschappelijk fundament. Klik om uit te vouwen:
Evolutionair Leiderschapstheorie
verklaart waarom groepen beter en efficiënter samenwerken met een leider.
Goal setting
hoe doelen leiden tot prestatie. Geeft een verdieping aan motivatiekwaliteit in relatie tot doelinhoud.
Schwartz waarden
Onderzoek dat over de hele wereld menselijke waarden vond. zoals veiligheid, vrijheid, prestatie en zorg voor anderen. Helpt begrijpen wat mensen écht belangrijk vinden.
Hexaco persoonlijkheid
De gouden standaard voor het beschrijven van persoonlijkheid. Helpt gedrag begrijpen en vormt de basis van goede sterke eigenschappen testen.
COM-B gedragsmodel
raamwerk dat laat zien dat gedrag verandert als drie dingen samenkomen: iemand moet het kúnnen, de gelegenheid hebben en willen. Mist er één, dan stagneert het.
Broaden-and-Build
Onderzoek dat laat zien dat positieve emoties je blik verruimen, helpen verbinden en op de lange duur veerkracht op te bouwen.
Theory of Planned Behavior
Onderzoek over de stap tussen iets willen en iets daadwerkelijk doen. Verklaart waarom mensen vaak weten wat goed voor ze is en het toch niet doen.
In samenwerking met Chivo kennisinstituut Vitaliteit
Het wetenschappelijke fundament komt uit het werk van Chi Lueng Chiu. Ik ben trots op de samenwerking sinds 2012 met Chivo.
Bij Chivo wordt wetenschap verzameld, gewogen en vertaald naar en getoetst in de praktijk. Mijn kracht ligt in het stellen van vragen en het begrijpelijk, concreet en praktisch maken van ingewikkelde materie.
