Van gevolg
naar oorzaak
Gedrag verandert duurzaam als drie dingen samenvallen.
- Motivatie: wil iemand het? Is de motivatievorm duurzaam?
- Capaciteiten: kan hij het, mentaal en fysiek?
- Opportuniteiten: werkt de omgeving mee?
Als slechts één van de drie klopt, blijft verandering uit. Mijn aanpak werkt op alle drie. Eerst meten waar het probleem zit. Dan gericht interveniëren waar het verschil te maken is.
Meer lezen over dit wetenschappelijke COM-B gedragsmodel? Dat kan hier.
Motivatievormen: waarom je het doet
Welke motivatievorm is dominant? Meten kan bij individuen of teams.
Intrinsiek
Iets doen alleen omdat je het leuk vindt. Zeldzaam in werkcontexten, maar wel te bevorderen
Belangrijk
Iets doen omdat je het belangrijk vindt. Kan zijn omdat het past bij je waarden, of omdat het een persoonlijk doel ondersteunt.
Moeten
Iets doen omdat er een consequentie is als je het niet doet. Dat kan een externe consequentie zijn, of een interne, zoals schuldgevoel.
Onbewust
Amotivatie: je doet het omdat het altijd zo gaat
Dit geeft inzicht in de motivatievormen achter gedrag. De aan- of afwezigheid van psychologische basisbehoeften verklaren deze motivatievormen.
Opportuniteiten: wat mag en kan
Welke omgevingsfactoren beïnvloeden de motivatiekwaliteit?
Beleid en procedures
- regels
- processen
- beoordelingssystemen
- besluitvormingslijnen
- procedures voor overleg
- feedback
Beschikbare tijd en middelen
- Werkbelasting
- Ruimte voor herstel
- Fysieke werkruimte
- Technische hulpmiddelen
- Opleidings- en ontwikkelbudget
Cultuur, normen en waarden
- Wat wordt gewaardeerd
- Wat wordt afgekeurd
- Hoe gaan mensen met elkaar om
- Welke waarden worden in de praktijk geleefd
- Hoe wordt fout maken behandeld
Sociale en relationele context
- Leiderschap
- Teamdynamiek
- Sociale veiligheid
- Inclusiviteit
- Samenwerkingspatronen
- Conflicthantering
Een werkomgeving voedt of frustreert de basisbehoeften en daarmee de motivatiekwaliteit van mensen.
Capaciteiten: wat je kunt
Welke kwaliteiten, vaardigheden en valkuilen zijn er?
Persoonlijke eigenschappen
- Persoonlijkheidsdimensies
- Sterke eigenschappen
- Werktalenten en voorkeuren
Mentale vaardigheden
- Reflectievermogen
- Emotieregulatie
- Zelfregulatie
- Cognitieve flexibiliteit
- Wilskracht en focus
- Weerbaarheid en veerkracht
Uitvoer- en volhoudvaardigheden
- Wilskracht en focus
- Gewoontevorming
- Implementatie-intenties (als-dan-plannen)
- Omgaan met terugval
Leiderschapsvaardigheden
- Gespreksvaardigheid
- Gedragsdiagnose (welke begeleidingsvorm past wanneer)
- Vermogen tot kaders maken
- Vermogen tot zicht houden zonder controle
- Communicatieve vaardigheden
- Conflictvaardigheid
Persoonlijke ontwikkeling versterkt het vermogen om eigen en andermans psychologische basisbehoeften duurzaam positief te beïnvloeden.
Van inzicht naar duurzaam effect
Met het COM-B model kun je gericht werken aan wat er werkelijk speelt, in plaats van te dweilen met de kraan open.
Een specifieke vorm van leiderschap speelt daarin de hoofdrol. Een vorm die de psychologische basisbehoefte niet alleen erkent, maar ook actief faciliteert: behoeftefaciliterend leiderschap. Leiderschap dat iets begrijpt over de zes vormen van motivatie en de invloed daarop. Dat is leiderschap dat ervoor zorgt dat mensen autonoom gemotiveerd kunnen blijven, ook als de druk oploopt, ook over jaren.
Zo ontstaat verandering die niet alleen start, maar ook standhoudt.
Veranderen
en volhouden
Weten wat er moet gebeuren is één. Het volhouden is een vak apart. Motivatie is de voorwaardelijke basis voor gedragsverandering, maar we zijn gewoontedieren. Willen is nog niet altijd kunnen. Daarom omvat elke vorm van begeleiding bij Synco praktische technieken:
- Onopgemerkte gedragspatronen doorbreken
- Training van wilskracht, zowel doen- als laatkracht
- Concrete ‘als…dan’ scenario’s voor lastige momenten
- Volhoudvaardigheden onder druk